Opublikowano: kwiecień 2026 | IRC Łukasz Charkiewicz — autoryzowany dystrybutor HIKMICRO

Termowizja dla gminy i OSP — jak wybrać sprzęt i sfinansować zakup w 2026 roku

23 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o zarządzaniu kryzysowym^[1], a 6 marca 2026 r. dokument trafił do Sejmu. Nowelizacja wdraża unijną dyrektywę CER (2022/2557 z 14 grudnia 2022 r.) o odporności podmiotów krytycznych^[2], wprowadza Krajową Ocenę Ryzyka oraz — co kluczowe dla samorządów — rozszerza obowiązki gmin w zakresie monitorowania zagrożeń i ochrony lokalnej infrastruktury krytycznej.

To dobry moment, aby przyjrzeć się, jak gmina może wyposażyć centrum zarządzania kryzysowego oraz jednostki OSP w sprzęt termowizyjny — jakie są podstawy prawne takiego zakupu, jakie typy urządzeń sprawdzają się w pracy samorządu, jak sfinansować inwestycję i jak przeprowadzić zakup bez konieczności organizowania przetargu.

Podstawa prawna — dlaczego gmina kupuje termowizję

Obowiązek posiadania sprzętu obserwacyjnego w strukturach zarządzania kryzysowego wynika wprost z obowiązującej ustawy:

Art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. 2023 poz. 122, z późn. zm.)^[3]

Gminny plan zarządzania kryzysowego obejmuje m.in. organizację systemu monitorowania zagrożeń, ostrzegania i alarmowania, organizację ewakuacji z obszarów zagrożonych oraz organizację ratownictwa, opieki medycznej, pomocy społecznej oraz pomocy psychologicznej.

Nowelizacja z 2026 r. dodatkowo wprowadza obowiązek ochrony lokalnej infrastruktury krytycznej — obiektów, instalacji i usług, których zniszczenie lub zakłócenie miałoby negatywny wpływ na mieszkańców gminy^[4]. W praktyce oznacza to ujęcia wody, oczyszczalnie, stacje transformatorowe, mosty, wały przeciwpowodziowe i obiekty użyteczności publicznej.

Termowizja wspiera realizację tych obowiązków bezpośrednio — pozwala monitorować zagrożenia w nocy, przez mgłę i dym, wykrywać nielegalną działalność oraz prowadzić poszukiwania osób zaginionych.

Zastosowania termowizji w pracy gminy i OSP

1. Monitorowanie powodzi i wałów przeciwpowodziowych

Termowizja wykrywa przesiąki wałów jako różnice temperatur między wodą a gruntem — nawet w nocy i mgle. To kluczowe w okresie wiosennych roztopów i opadów. Lornetka termowizyjna pozwala patrolować kilometry wałów z pojazdu lub z drona, dokumentować zagrożenia i raportować dokładną lokalizację w czasie rzeczywistym.

2. Poszukiwania osób zaginionych

W przypadku zaginięcia osoby starszej, dziecka lub turysty na terenie zalesionym — termowizja wykrywa ciepło ciała człowieka na dystansie nawet do 1 200 m, niezależnie od pory doby i warunków pogodowych. Urządzenia z modułem Wi-Fi pozwalają udostępniać obraz dowódcy akcji na tablecie lub telefonie.

3. Walka z pożarami lasów i pól

Termowizor wykrywa źródła tlące się pod warstwą ziemi, ściółki lub w gęstym lesie — miejsca niedostępne dla obserwacji wzrokowej. To kluczowe przy dogaszaniu pożarów, gdzie niewykryty żar może ponownie rozgorzeć po kilku godzinach.

4. Ochrona mienia i ekologia

Kamera leśna stacjonarna wykrywa, ale nie gwarantuje interwencji — ręczny monokular lub lornetka termowizyjna pozwalają dyskretnie obserwować tereny gminy w celu zwalczania nielegalnego wywozu śmieci, wycinki drzew, kłusownictwa i podpaleń. Iluminatory podczerwieni 940 nm są niewidoczne dla obserwowanego — gwarantują pełną dyskrecję działań.

5. Ochrona lokalnej infrastruktury krytycznej

Nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym (2026) wprowadza pojęcie lokalnej infrastruktury krytycznej^[4]. Patrole nocne ujęć wody, oczyszczalni, stacji transformatorowych i mostów z użyciem termowizji pozwalają realizować obowiązki ochronne wynikające z gminnego planu zarządzania kryzysowego.

Jaki typ termowizji wybrać — przewodnik po kategoriach sprzętu

Na rynku dostępne są trzy podstawowe typy urządzeń termowizyjnych różniących się ceną, zastosowaniem i komfortem pracy. Poniżej praktyczny przewodnik dla decydenta w gminie lub OSP.

Monokular termowizyjny — podstawowy sprzęt patrolowy

Przedział cenowy: 4 000–10 000 zł netto za sztukę

Jednoręczne urządzenie obserwacyjne z wyświetlaczem dla jednego oka. Kompaktowe, lekkie, szybkie w uruchomieniu. Idealny do patroli pieszych, rekonesansu przed akcją i jako uzupełnienie wyposażenia pojazdu ratowniczego.

Dla kogo: małe i średnie gminy wiejskie, pojedyncze zastępy OSP, strażnicy gminni. Dobre rozwiązanie startowe gdy gmina wchodzi w temat termowizji po raz pierwszy.

Typowe parametry: matryca termiczna 256×192 lub 384×288 px, piksel 12 μm, obiektyw 25–35 mm, zasięg detekcji człowieka 600–900 m, czas pracy 5–8 h na wymiennych akumulatorach.

Lornetka termowizyjna — komfort długotrwałej obserwacji

Przedział cenowy: 7 000–15 000 zł netto za sztukę

Obuoczna konstrukcja znacznie mniej męczy wzrok przy długich patrolach i czuwaniu. Lepsza ocena odległości i głębi niż w monokularze. Część modeli posiada wbudowany dalmierz laserowy (LRF) — kluczowy przy raportowaniu lokalizacji pożaru, zagrożenia czy osoby poszkodowanej.

Dla kogo: zespoły dwuosobowe, sztaby kryzysowe, jednostki OSP prowadzące długie patrole (wały, lasy). Również straż leśna i straż rybacka współpracująca z gminą.

Typowe parametry: matryca 384×288 lub 640×512 px, dalmierz LRF do 1 000 m, zasięg detekcji człowieka do 1 200 m, czas pracy 6–8 h.

Lornetka multispektralna (termowizja + noktowizja + LRF) — rozwiązanie profesjonalne

Przedział cenowy: 12 000–27 000 zł netto za sztukę

Najbardziej zaawansowana kategoria — łączy w jednym urządzeniu trzy technologie: termowizję, noktowizję cyfrową 4K oraz dalmierz laserowy. Termowizja wykrywa obecność, noktowizja 4K pozwala zidentyfikować szczegóły (twarz, numer rejestracyjny, tablice), dalmierz podaje dokładny dystans. Przykładem tej klasy urządzeń jest HIKMICRO HABROK 4K — dostępny w wariantach HE25L, HQ35L, HQ50L.

Dla kogo: centra zarządzania kryzysowego, powiatowe jednostki OSP, gminy z rozległą lokalną infrastrukturą krytyczną (elektrownie, ujęcia wody, mosty kolejowe, porty), zespoły patrolowe straży miejskich w miastach powyżej 20 tys. mieszkańców.

Typowe parametry: matryca termiczna 256×192 do 640×512 px, sensor cyfrowy 4K UHD 3840×2160 px, iluminator IR 850/940 nm, dalmierz LRF do 1 000 m, zasięg detekcji do 2 600 m (modele PRO), pamięć 64 GB, Wi-Fi.

Tabela decyzyjna — który typ dla jakiego zastosowania

Zastosowanie	Rekomendowany typ	Budżet jednostkowy
Patrole piesze, rekonesans	Monokular	4–10 tys. zł netto
Monitorowanie wałów, pożary	Lornetka termowizyjna z LRF	7–15 tys. zł netto
Poszukiwania osób zaginionych	Lornetka termowizyjna lub multispektralna	10–20 tys. zł netto
Ochrona infrastruktury krytycznej	Lornetka multispektralna	12–27 tys. zł netto
Walka z kłusownictwem, wywozem śmieci	Monokular lub lornetka	5–15 tys. zł netto

Próg środka trwałego — kluczowy próg księgowy 10 000 zł netto

Z praktyki wynika, że wiele gmin świadomie wybiera sprzęt w cenie do 10 000 zł netto — i nie jest to przypadek. Ten próg wynika z przepisów podatkowych i księgowych:

Art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 278)^[15]

Składnik majątku o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł netto (brutto dla jednostek zwolnionych z VAT) nie musi być wprowadzany do ewidencji środków trwałych — wydatek można ująć bezpośrednio w koszty w miesiącu przyjęcia do użytkowania.

W praktyce dla gminy oznacza to dwie zupełnie różne procedury:

Zakup	≤ 10 000 zł netto	> 10 000 zł netto
Ewidencja środków trwałych	✅ Nie wymagana	❌ Obowiązkowa
Dokumentacja	Faktura VAT	Faktura + dowód OT + karta środka trwałego
Księgowanie kosztu	Jednorazowo w koszty	Amortyzacja (najczęściej jednorazowa, ale z ewidencją)
Obsługa administracyjna	Minimalna	Coroczne inwentaryzacje, oznaczenia ewidencyjne

Dla wielu gmin — szczególnie mniejszych, gdzie referat finansowy i skarbnik obsługują całą gospodarkę majątkiem osobiście — zakup jednego urządzenia za 9 900 zł zamiast dwóch za 15 000 zł oznacza realne odciążenie administracyjne przez cały okres użytkowania sprzętu. To tłumaczy dlaczego sprzęt w przedziale 6 000–9 900 zł netto cieszy się największą popularnością wśród jednostek samorządu.

Praktyczna rekomendacja: jeśli gmina kupuje kilka sztuk sprzętu, warto rozważyć ofertę złożoną z urządzeń poniżej progu 10 000 zł netto za sztukę — nawet kosztem rezygnacji z najwyższej półki parametrów. Lornetka termowizyjna za 9 500 zł w pełni realizuje większość zadań gminy i OSP, a jednocześnie nie obciąża działu księgowego.

Zakup bez przetargu — stan prawny 2026

Od 1 stycznia 2026 r. próg stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych został podniesiony z 130 000 zł do 170 000 zł netto^[5]. Oznacza to, że:

• Zakupy poniżej 170 000 zł netto gmina realizuje na podstawie wewnętrznego regulaminu zakupów podprogowych — bez procedury przetargowej
• Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2019 poz. 2019, z późn. zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z 9 lipca 2025 r.^[6]
• Zamówienie wszczęte po 1 stycznia 2026 r. korzysta z nowego progu — 170 000 zł netto

Co to oznacza w praktyce dla gminy:

Planowany zakup	Szacunkowa wartość	Procedura
3 monokulary termowizyjne	ok. 20–30 tys. zł netto	Regulamin wewnętrzny
5 lornetek termowizyjnych	ok. 60–75 tys. zł netto	Regulamin wewnętrzny
8 lornetek multispektralnych	ok. 160 tys. zł netto	Regulamin wewnętrzny
Zestaw mieszany dla całej gminy	do 170 tys. zł netto	Regulamin wewnętrzny

Urzędnik nie musi organizować przetargu — wystarczy wybór oferty zgodnie z wewnętrznym regulaminem jednostki i zasadami dyscypliny finansów publicznych^[7].

Finansowanie zakupu — skąd gmina weźmie pieniądze

Gmina nie musi finansować zakupu sprzętu termowizyjnego wyłącznie z własnego budżetu. Najpopularniejszą i najprostszą ścieżką jest dotacja z Urzędu Marszałkowskiego w ramach corocznych programów wsparcia dla OSP i jednostek zarządzania kryzysowego.

1. Urząd Marszałkowski — programy wojewódzkie dla OSP (podstawowa ścieżka)

Każdy Zarząd Województwa prowadzi własny coroczny program dotacyjny dla gmin i OSP. Wnioskodawcą jest gmina — dotacja trafia z budżetu województwa do gminy, a gmina przekazuje sprzęt jednostkom OSP. Typowa kwota dotacji: 10–50 tys. zł na sprzęt specjalistyczny, z wkładem własnym gminy 20–50% kosztów.

Przykłady programów z 2026 roku:

• Mazowsze — „OSP-2026”: dofinansowanie do 50 tys. zł na sprzęt specjalistyczny, środki łączności i wyposażenie. Nabór wniosków zwykle w IV kwartale roku poprzedzającego^[10]
• Małopolska — „Małopolskie OSP 2026”: program realizowany przez Zarząd Województwa Małopolskiego, dotacje celowe na doposażenie jednostek OSP^[11]
• Łódzkie — „Wzmocnienie gotowości operacyjnej jednostek ochrony przeciwpożarowej 2026”: pula 1 mln zł, maksymalna dotacja 10 tys. zł na wniosek, wkład własny min. 30%^[12]
• Pomorskie: środki z programu regionalnego FEP 2021–2027 na odporność klimatyczną, dofinansowanie sprzętu dla służb ratowniczych w tym dronów z kamerami termowizyjnymi^[13]

Analogiczne programy prowadzą wszystkie pozostałe województwa — warto sprawdzić aktualny nabór na stronie Urzędu Marszałkowskiego swojego województwa (zakładka „bezpieczeństwo publiczne” lub „OSP”).

2. Pozostałe źródła finansowania

• Budżet własny gminy — pozycja wydatków na zarządzanie kryzysowe i ochronę przeciwpożarową (uzupełnienie wkładu własnego do dotacji marszałkowskiej)
• Dotacje MSWiA dla OSP spoza KSRG — program „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych”, zarządzany przez Komendanta Głównego PSP na podstawie ustawy z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych^[9]
• Fundusze celowe WFOŚiGW — programy wsparcia doposażenia OSP i służb ochrony środowiska, różne w poszczególnych województwach^[8]
• Środki UE — programy regionalne 2021–2027 (FEP, RPO) — w obszarze odporności na zmiany klimatu i zarządzania ryzykiem. Szczególnie istotne dla większych projektów (rozbudowa centrów zarządzania kryzysowego, integracja sprzętu w gminie)
• Program „Wzmocnij Swoje Otoczenie” (PSE) — granty sponsoringowe Polskich Sieci Elektroenergetycznych do 24 tys. zł dla OSP (w tym na kamery termowizyjne), jeśli gmina znajduje się w obszarze objętym programem^[14]

3. Procedura pozyskania dotacji z Urzędu Marszałkowskiego — krok po kroku

1. Sprawdzenie aktualnego naboru na stronie Urzędu Marszałkowskiego województwa (zakładka bezpieczeństwo/OSP). Nabory ogłaszane są zwykle w IV kwartale roku poprzedzającego
2. Wypełnienie wniosku na formularzu dedykowanym programowi. Najczęściej przez e-PUAP, rzadziej pocztą lub osobiście
3. Ocena formalna i merytoryczna przez komisję Urzędu Marszałkowskiego. Często obowiązuje kolejność wpływu wniosków — warto złożyć szybko
4. Podpisanie umowy o dofinansowanie — gmina zobowiązuje się do zakupu sprzętu zgodnie ze specyfikacją
5. Zakup sprzętu na podstawie regulaminu wewnętrznego gminy (zamówienia podprogowe do 170 tys. zł netto — bez przetargu)
6. Rozliczenie dotacji — faktury, protokoły odbioru, dokumentacja przekazania sprzętu OSP

W praktyce cały proces od złożenia wniosku do dostarczenia sprzętu trwa 4–8 miesięcy. Jeśli gmina planuje zakup na wiosnę 2027 r., wniosek należy złożyć w IV kwartale 2026 r.

Wybór dostawcy — na co zwrócić uwagę

Przy wyborze dostawcy sprzętu termowizyjnego dla gminy warto zwrócić uwagę na kilka praktycznych kryteriów:

• Autoryzacja producenta — oryginalny sprzęt z pełną gwarancją, nie szara strefa
• Serwis w Polsce — krótki czas naprawy, brak konieczności wysyłki za granicę
• Doświadczenie w obsłudze JST — znajomość procedur zakupowych gmin, gotowość do przygotowania dokumentacji ofertowej
• Możliwość prezentacji sprzętu — sprawdzenie przed zakupem na miejscu lub u klienta
• Faktura VAT dla jednostki samorządu — płatność przelewem z konta gminy, obsługa split payment jeśli wymagane

Dlaczego IRC

IRC Łukasz Charkiewicz jest Autoryzowanym Dealerem HIKMICRO na lata 2025–2026 oraz Diamentem Dealera NOCPIX Roku 2024 i 2025. W 2025 r. IRC otrzymał tytuł Najlepszego Sklepu Internetowego HIKMICRO. Wśród naszych klientów znajdują się gminy i jednostki OSP z terenu całej Polski.

Co oferujemy jednostkom samorządu terytorialnego

• Faktura VAT 23% na gminę z NIP — prosta procedura zakupowa
• Szybka wysyłka — dostawa kurierem w 24–48 h
• Prezentacja sprzętu w siedzibie urzędu lub w Bielsku Podlaskim
• Autoryzowany serwis pogwarancyjny w Polsce — tel. 536 298 034
• Doradztwo w doborze sprzętu do specyfiki gminy i planowanych zastosowań
• Oferta pisemna z opisem technicznym gotowa do dołączenia do wniosku budżetowego
• Pełna gwarancja producenta — oryginalny sprzęt z europejskim importem

Jak zamówić — procedura dla gminy i OSP

1. Kontakt telefoniczny lub mailowy — opisujesz potrzeby, liczbę jednostek, planowane zastosowania i budżet
2. Otrzymujesz rekomendację typu sprzętu i ofertę pisemną — specyfikacja techniczna, cena netto/brutto, warunki dostawy i gwarancji
3. Prezentacja sprzętu (opcjonalnie) — u Ciebie lub w naszej siedzibie
4. Zamówienie formalne — zamówienie/umowa, faktura VAT, przelew z konta gminy
5. Dostawa 24–48 h — kurierem lub osobiście przez naszego doradcę
6. Szkolenie wdrożeniowe (opcjonalnie) — dla operatorów sprzętu

Kontakt dla jednostek samorządu terytorialnego

IRC Łukasz Charkiewicz
ul. Mickiewicza 34b lok. 2, 17-100 Bielsk Podlaski
Telefon: 530 444 555
E-mail: kontakt@ircsklep.pl
Serwis: 536 298 034

Zadzwoń lub napisz — przygotujemy rekomendację i ofertę dopasowaną do potrzeb Twojej gminy lub jednostki OSP. Pomożemy dobrać typ sprzętu zgodnie z planowanymi zastosowaniami i dostępnym budżetem.

---

Przypisy i źródła

1. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o zarządzaniu kryzysowym 23 lutego 2026 r. — gov.pl/web/premier
2. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2557 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie odporności podmiotów krytycznych (CER) — eur-lex.europa.eu
3. Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (t.j. Dz.U. 2023 poz. 122, z późn. zm.), art. 5 — isap.sejm.gov.pl
4. Projekt ustawy o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz niektórych innych ustaw, wdrażający dyrektywę CER — przyjęty przez RM 23 lutego 2026 r., skierowany do Sejmu 6 marca 2026 r.
5. Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2019 poz. 2019, z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z 9 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1173)
6. Ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy — Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1173). Nowy próg 170 000 zł netto dotyczy zamówień wszczętych od 1 stycznia 2026 r.
7. Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz.U. 2021 poz. 289, z późn. zm.)
8. Programy priorytetowe Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej — wfosigw.pl (programy wspierające zarządzanie kryzysowe różnią się w poszczególnych województwach)
9. Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. 2021 poz. 2490, z późn. zm.) — isap.sejm.gov.pl
10. Program „OSP-2026” Samorządu Województwa Mazowieckiego — nabór wniosków gmin przez Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, dofinansowanie do 50 tys. zł na sprzęt specjalistyczny — mazovia.pl
11. Program „Małopolskie OSP 2026” — Zarząd Województwa Małopolskiego — malopolska.pl
12. Konkurs „Wzmocnienie gotowości operacyjnej jednostek ochrony przeciwpożarowej 2026” — Zarząd Województwa Łódzkiego, pula 1 mln zł — lodzkie.pl
13. Program Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021–2027 (FEP) — środki na odporność klimatyczną i sprzęt ratowniczy — pomorskie.eu
14. Program „Wzmocnij Swoje Otoczenie” — granty Polskich Sieci Elektroenergetycznych do 24 tys. zł dla OSP i gminnych jednostek organizacyjnych — wzmocnijotoczenie.pl
15. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 278), art. 16f ust. 3 — składniki majątku o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł mogą być ujęte bezpośrednio w koszty w miesiącu przyjęcia do użytkowania — isap.sejm.gov.pl

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Wszelkie decyzje zakupowe i proceduralne powinny być podejmowane w oparciu o wewnętrzne regulaminy jednostki oraz aktualne przepisy prawa, w konsultacji z właściwymi służbami prawnymi i finansowymi urzędu.