Kuna na strychu i w samochodzie: jak ją wykryć i co wolno zrobić

Opublikowano: listopad 2026 | IRC Łukasz Charkiewicz

Kunę na strychu zdradzają nocne odgłosy biegania nad sufitem, odchody i resztki pokarmu przy jednym miejscu oraz rozgrzebana izolacja, a w samochodzie przegryzione przewody, węże i osłony gumowe w komorze silnika. Najpewniej potwierdzisz jej obecność i ustalisz, którędy wchodzi, fotopułapką ustawioną na kilka nocy przy podejrzanym otworze, a wejście zamkniesz dopiero wtedy, gdy w budynku nie ma już zwierząt; łapać, truć ani płoszyć kuny na własną rękę nie wolno. Kuna domowa i kuna leśna są w Polsce zwierzętami łownymi, które w stanie wolnym należą do Skarbu Państwa. Prawo łowieckie zabrania zakładania pułapek na zwierzynę bez podstawy z ustawy, a także jej płoszenia; na odstępstwo od zakazu płoszenia może zezwolić marszałek województwa.

Ceny z kart produktów i stan prawny w tym wpisie: 13 listopada 2026 roku. Opis gatunku pochodzi z Encyklopedii Leśnej i z opracowania biologicznego serwisu Łowiecki.pl, dane o szkodach w samochodach z niemieckiego związku ubezpieczycieli GDV, a przepisy z tekstów aktów w Dzienniku Ustaw. Pełną listę podaje sekcja Źródła na końcu.

Po czym poznać, że na strychu albo pod maską mieszka kuna?

Po zestawie śladów, z których żaden osobno niczego nie przesądza. Na strychu typowe są odgłosy tupania, drapania i przeciągania czegoś nad sufitem, słyszane po zmroku i nad ranem, bo według opracowania Łowiecki.pl aktywność kuny domowej jest głównie nocna. Do tego dochodzą odchody i resztki pokarmu zbierane w jednym kącie, uszkodzona izolacja i skorupki jaj, bo według tego samego źródła jaja są jej ulubionym przysmakiem. W samochodzie sygnałem są nadgryzione przewody zapłonowe, węże układu chłodzenia, osłony przegubów i wygłuszenia pod maską, a czasem resztki pokarmu albo liście na osłonie silnika. Jeśli po nocy na parkingu kontrolka zgłasza błąd, a w komorze silnika widać pogryzioną gumę, zanim uruchomisz auto, wezwij pomoc drogową albo zadzwoń do warsztatu.

Podobne odgłosy na strychu robią szczury i myszy, więc samo tupanie nie wystarczy do rozpoznania. Kunę odróżnisz po wielkości zwierzęcia i po tym, którędy wchodzi. To pokaże dopiero obraz z kamery, o czym w dalszej części.

Kuna domowa czy kuna leśna: którą spotkasz przy domu?

Przy domu, w stodole czy w garażu spotkasz niemal zawsze kunę domową, zwaną też kamionką. Encyklopedia Leśna opisuje ją jako drapieżnika zamieszkującego osiedla ludzkie, który przeszukuje kosze z odpadkami i żywi się drobnymi ssakami, ptakami oraz owocami. Kuna leśna, czyli tumak, jest do niej podobna wielkością i barwą futra, ale trzyma się lasu. Encyklopedia podaje dwie cechy, po których odróżnisz gatunki na dobrym zdjęciu: kamionka ma białą, wydłużoną plamę na gardle, która rozwidla się w kierunku przednich łap, i cielisty koniec nosa, a tumak ma nos czarny. Według Łowiecki.pl kamionka zamieszkuje strychy, stajnie, stodoły i ruiny, a w miastach przebywa przeważnie na strychach kościołów.

Dlaczego kuna gryzie przewody w samochodzie?

Bo traktuje komorę silnika jako ciepłą kryjówkę i część swojego terytorium. Niemiecki Związek Ubezpieczycieli GDV wyjaśnia, że kuny chętnie wchodzą do ciepłych komór silnika i znakują je wydzieliną. Gdy samochód parkuje w rewirach różnych kun, kolejne zwierzę wyczuwa zapach poprzedniego i przewody z jego znakami bywają przegryzione całkowicie. Najbardziej narażone są więc auta, które nocują w różnych miejscach, na przykład raz pod domem, raz pod pracą albo u rodziny. Według danych GDV w 2023 roku ubezpieczyciele w Niemczech odnotowali kunie pogryzienia w około 235 000 samochodów z ubezpieczeniem autocasco, a średnia wypłata za jedną szkodę wyniosła prawie 550 euro. Polskich danych porównywalnej jakości nie znaleźliśmy.

GDV zwraca też uwagę na szkody wtórne: nadgryziony przewód zapłonowy może unieruchomić katalizator, nieszczelny wąż chłodzenia doprowadzić do przegrzania silnika, a pęknięta osłona przegubu do uszkodzenia przegubu napędowego. Czy polisa autocasco w Polsce obejmuje takie szkody, sprawdzisz w ogólnych warunkach ubezpieczenia swojego towarzystwa.

Dlaczego zimą przy domach jest więcej kun?

Bo budynki dają im wtedy schronienie i łatwy pokarm. Opracowanie Łowiecki.pl podaje wprost, że zimą zagęszczenie kamionki w osiedlach jest większe niż latem. Strych, stodoła albo garaż chronią przed mrozem, a w pobliżu domu kuna znajduje myszy, szczury, odpadki i ptaki. Z tego samego źródła wynika kalendarz, który przyda się przy planowaniu zabezpieczeń: ruja kamionki przypada od końca czerwca do połowy sierpnia, ciąża jest przedłużona i trwa 247–280 dni, a młode, zwykle od dwóch do sześciu, rodzą się pod koniec marca albo na początku kwietnia i ssą około sześciu tygodni. Teren pojedynczego zwierzęcia zależy od dostępności pokarmu, a jednorazowa wędrówka sięga 8 km.

Z tego kalendarza wynika prosty wniosek: późna jesień i zima to dobry czas, żeby ustalić, którędy kuna wchodzi, i zabezpieczyć budynek, gdy w środku nie ma już zwierząt, zanim samica urodzi młode pod twoim dachem.

Czy kunę wolno złapać albo zabić na własnej posesji?

Nie na własną rękę. Kuna leśna i kuna domowa są na liście gatunków zwierząt łownych, a według art. 2 Prawa łowieckiego zwierzęta łowne w stanie wolnym stanowią własność Skarbu Państwa. Art. 42aa pkt 14 tej ustawy zabrania zakładania narzędzi lub urządzeń przeznaczonych do łowienia, chwytania lub zabijania zwierzyny, z wyjątkiem odłowów wymienionych w ustawie, a art. 53 pkt 4a przewiduje za to karę pozbawienia wolności do lat 5. Ta sama kara grozi według art. 53 pkt 5 za wejście w posiadanie zwierzyny za pomocą trucizn, lepów, wnyków i innych niedozwolonych środków. Pułapka żywołowna kupiona w internecie nie zmienia statusu zwierzęcia: chwytanie kuny bez decyzji urzędu to złamanie zakazu.

Myśliwy z koła też nie przyjdzie zapolować na strych. Według art. 26 pkt 3 Prawa łowieckiego w skład obwodów łowieckich nie wchodzą tereny miejscowości w granicach zabudowań mieszkalnych i gospodarczych z podwórzami, a według pkt 2 także tereny w granicach administracyjnych miast, poza większymi obszarami leśnymi lub rolnymi. Okresy polowań na kuny określone w rozporządzeniu dotyczą obwodów łowieckich, a nie twojego podwórka.

Przy odłowie ustawa przewiduje drogę przez starostwo. Według art. 45 ust. 3 starosta, w porozumieniu z Polskim Związkiem Łowieckim, może wydać decyzję o odłowie, odłowie wraz z uśmierceniem lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny, ale tylko w przypadku szczególnego zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej. Przykładowa karta usługi Starostwa Powiatowego w Cieszynie wymienia we wniosku między innymi gatunek zwierzyny, opis zagrożenia i opis metody odłowu. Czy kuna w domu jednorodzinnym mieści się w tym przepisie, rozstrzyga starostwo, więc przed jakimkolwiek odłowem zapytaj w wydziale środowiska swojego powiatu. Osobną procedurą jest zezwolenie marszałka województwa wyłącznie na odstępstwo od zakazu płoszenia; nie uprawnia ono do chwytania ani zabijania kuny.

Czy kunę wolno przepłoszyć ze strychu albo spod maski?

Nie bez zastrzeżeń. Art. 9 ust. 1 pkt 2 Prawa łowieckiego obejmuje zakazem także płoszenie zwierzyny, a kuna jest zwierzyną łowną. Według art. 9a na odstępstwo od tego zakazu może zezwolić marszałek województwa. Celowe wypędzanie kuny hałasem, światłem, środkami zapachowymi albo odstraszaczem ultradźwiękowym czy elektrycznym może więc wymagać takiego zezwolenia. Czym innym jest zabezpieczenie budynku, w którym zwierzęcia już nie ma: naprawa dachu i zamknięcie otworu po sprawdzeniu, że w środku nie zostało żadne zwierzę ani młode, służy ochronie domu, a nie płoszeniu. Zanim użyjesz odstraszacza, sprawdź aktualne przepisy (ustawa Prawo łowieckie) i zapytaj w urzędzie marszałkowskim swojego województwa.

Jak fotopułapką sprawdzić, którędy kuna wchodzi na strych?

Ustaw kamerę na kilka nocy tak, żeby w kadrze był podejrzany otwór albo przejście, i porównaj godziny wyjść i powrotów. Fotopułapka z czujnikiem ruchu PIR wykrywa ciepłe, poruszające się zwierzę i w nocy robi zdjęcie albo film w podczerwieni; omawiane niżej HIKMICRO T16 i SIFAR SF4.0P-CG Pro korzystają z doświetlenia 940 nm, którego ludzkie oko nie widzi. Na strychu zamontuj kamerę na krokwi, kilka metrów od otworu w deskowaniu, przy wylocie rynny albo przy szczelinie pod dachówkami; na zewnątrz na pniu albo słupku z widokiem na narożnik dachu, po którym kuna się wspina. Po kilku nocach zwykle wiesz, czy to kuna, ile zwierząt widać przy tym wejściu i o której godzinie zwykle wychodzą. W garażu kadr ustaw na przednią część samochodu i na szczelinę pod bramą.

Ogranicz kadr do swojego strychu, garażu albo podwórka, bez ulicy, chodnika i działki sąsiada. Kamera ustawiona przy bramie zarejestruje też domowników i gości, więc nie kieruj jej na furtkę ani na drogę. Zasady opisuje osobny wpis: fotopułapka a RODO.

Model z modułem 4G przesyła zdjęcia na telefon, więc nie musisz wchodzić na strych, żeby sprawdzić kartę pamięci. Po zamknięciu otworu kamera może przesłać zdjęcie kuny, jeśli zarejestruje ją w obserwowanym miejscu i ma działającą transmisję. Brak zdjęcia nie potwierdza nieobecności zwierzęcia. Ślady na śniegu przy ścianie budynku też pomagają ustalić trasę. Jak je odczytać: tropy zwierząt na śniegu.

Co pokaże termowizor przy szukaniu kuny po zmroku?

Pokaże ciepłe zwierzę na tle zimnego dachu, rynny, pnia czy ogrodzenia, nawet gdy latarka nic nie wyłapuje, ale nie zajrzy przez deski, dachówkę ani blachę. Termowizor rejestruje promieniowanie cieplne powierzchni, więc kuna ukryta pod pokryciem dachu pozostaje dla niego niewidoczna, a widać ją dopiero wtedy, gdy wychodzi na zewnątrz. Wieczorem możesz więc obejść dom, obejrzeć narożniki dachu, kominy i pobliskie drzewa i zobaczyć, gdzie zwierzę schodzi albo wchodzi. Zimą, gdy różnica temperatury między zwierzęciem a tłem jest duża, sylwetka odcina się wyraźnie. Kolorów futra, w tym plamy na gardle, termowizor nie pokaże, bo obraz cieplny oddaje różnice temperatur, a nie barwy.

Termowizor pomoże też przy samochodzie, ale ostrożnie z wnioskami: ciepła plama w komorze silnika po jeździe to nagrzany silnik, a nie zwierzę. Zwierzę rozpoznasz po kształcie i ruchu, gdy silnik już ostygnie.

Jak zabezpieczyć samochód przed kuną?

Najpierw usuń zapach poprzedniej kuny, potem zamknij jej dostęp do przewodów. GDV wymienia cztery sposoby: fachowe umycie komory silnika po wizycie kuny, najlepiej w warsztacie; osłonięcie całej komory, na przykład elastyczną siatką drucianą kładzioną pod silnikiem; urządzenia odstraszające ultradźwiękami albo impulsami prądu, które według GDV mają trzymać zwierzęta z dala od auta; oraz dodatkowe osłony przewodów i węży, na przykład z twardego tworzywa. Najpierw mycie, bo zapach obcej kuny prowokuje następną do gryzienia, a dopiero potem siatka i osłony. Odstraszacze służą do płoszenia zwierząt, a w Polsce art. 9 ust. 1 pkt 2 Prawa łowieckiego obejmuje zakazem płoszenie zwierzyny. Przed montażem takiego urządzenia sprawdź aktualne przepisy i zapytaj w urzędzie marszałkowskim, czy potrzebne jest zezwolenie z art. 9a. Urządzenia elektryczne montuje warsztat, zgodnie z instrukcją producenta auta i odstraszacza.

Gdy masz garaż, zamknij go na noc i sprawdź, czy kuna nie wchodzi szczeliną pod bramą albo przez nieszczelny dach. Jeśli auto stoi pod chmurką, fotopułapka skierowana na samochód może pokazać, czy kuna wraca po umyciu komory silnika.

Jak zamknąć kunie drogę na strych, gdy już wiesz, którędy wchodzi?

Samo nagranie z jednego otworu nie wystarczy, o czym pisaliśmy wyżej. Zanim trwale zamkniesz otwór, obejrzyj cały dach i strych, znajdź wszystkie możliwe wejścia i obejrzyj dostępne kryjówki. Kamera ustawiona przez kilka nocy przy każdym znalezionym przejściu pokaże, którędy zwierzęta chodzą, ale sama nie potwierdzi, że strych jest pusty, bo nie widzi gniazda ani miejsc poza kadrem. Jeśli nie możesz obejrzeć wszystkich kryjówek i wykluczyć obecności zwierząt lub młodych, przed trwałym zamknięciem poproś specjalistę o oględziny strychu. Otwory pod dachówkami, przy rynnach, w deskowaniu i przy kominie zabezpiecza się siatką stalową albo blachą przykręconą do konstrukcji, bo kuna rozgryzie piankę montażową i rozepchnie luźną siatkę. Gałęzie dotykające dachu przytnij, a drewno ułożone pod ścianą, po którym kuna się wspina, przenieś. Prace na dachu zostaw dekarzowi, jeśli nie masz zabezpieczenia przed upadkiem. Unikaj zamykania otworów od końca marca do maja, gdy w gnieździe mogą być młode. Po zamknięciu zostaw fotopułapkę jeszcze na kilka nocy: jeśli kuna krąży przy starym wejściu, szuka nowego i trzeba sprawdzić resztę dachu.

Środki zapachowe i odstraszacze sprzedawane do domu nie zastąpią zamknięcia wejścia, a ich celowe użycie do wypędzenia kuny może podlegać zakazowi płoszenia zwierzyny, o którym pisaliśmy wyżej. Nie stosuj trutek ani pułapek: przepisy zabraniają łapania i zabijania zwierzyny bez decyzji, a trutka w budynku zagraża też psu i kotu.

Jaki sprzęt pomoże namierzyć kunę?

Do ustalenia, którędy kuna wchodzi, wystarczy jedna fotopułapka z czujnikiem ruchu i niewidoczną podczerwienią, najlepiej z modułem 4G, żeby zdjęcia z obserwowanego miejsca trafiały na telefon bez wchodzenia na strych. Termowizor przyda się wtedy, gdy chcesz wieczorem obejść dom i budynki gospodarcze i zobaczyć, gdzie zwierzę schodzi z dachu, a czołówka przy wejściu na strych i oglądaniu komory silnika, kiedy potrzebujesz obu rąk. Poniżej cztery urządzenia w kolejności, w jakiej przydadzą się przy szukaniu kuny. Ceny pochodzą z kart produktów z 13 listopada 2026 roku. Pełne kategorie: fotopułapki oraz termowizja.

Inne modele czołówek i latarek: latarki. Przegląd urządzeń do obserwacji nocą, od fotopułapek po monokulary termowizyjne: sklep z termowizją.

Źródła

1. Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 539 ze zm. (art. 2, art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9a, art. 26 pkt 2–3, art. 42aa pkt 14, art. 45 ust. 3–4, art. 53 pkt 4a i 5): tekst jednolity, api.sejm.gov.pl, także eli.gov.pl. Ostatnia zmiana: ustawa o zdrowiu zwierząt, Dz.U. z 2025 r. poz. 1795, która weszła w życie 18 marca 2026 r. i w przepisie o zakazie zakładania urządzeń do chwytania zwierzyny zmieniła odesłanie do ustawy o zdrowiu zwierząt: api.sejm.gov.pl.
2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych, tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 2454 (§ 1 ust. 1 pkt 2 lit. d i e): api.sejm.gov.pl. Nowelizacja Dz.U. z 2025 r. poz. 1286, która weszła w życie 2 stycznia 2026 r., uchyliła lit. l, u, w, y i z w § 1 ust. 1 pkt 2 i nie dotyczy kun: api.sejm.gov.pl.
3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 99 (§ 1 ust. 1 pkt 8, tchórze i kuny): api.sejm.gov.pl.
4. Starostwo Powiatowe w Cieszynie, karta usługi: wydanie decyzji w sprawach odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny łownej (wymagane dane we wniosku, tryb odwoławczy): bip.powiat.cieszyn.pl.
5. Encyklopedia Leśna (Lasy Państwowe), hasło kuna domowa (kamionka): encyklopedialesna.com.
6. Łowiecki.pl, Biologia: kuna domowa (siedlisko, pokarm, rozród, aktywność, zagęszczenie zimą): lowiecki.pl.
7. Gesamtverband der Deutschen Versicherungswirtschaft (GDV), Marder vs. Auto: Mehr Bisse, höhere Schäden, komunikat z 20 listopada 2024 r. (liczba i koszt szkód, znakowanie komory silnika, sposoby ochrony, szkody wtórne): gdv.de.
8. NOCPIX, instrukcja obsługi serii LUMI (wersja polska, V1.0, 12.08.2024; powiększenie bazowe, zoom cyfrowy i powiększenie całkowite): nocpix-img.com.
9. Karty produktów IRC (parametry i ceny z 13 listopada 2026 r.): HIKMICRO T16, SIFAR SF4.0P-CG Pro, NOCPIX LUMI P13, Fenix HM65R-T V2.0, linka zabezpieczająca do fotopułapek.